Είμαστε όλοι Γροιλανδοί;

 

γράφει ο Παντελής Μπουκάλας

 

Και όλη τη μαντική οικογένεια του Τειρεσία αν ρωτούσαμε, τον τυφλό Θηβαίο που ασκούσε την τέχνη του ακόμα και στον Αδη, την κόρη του τη Μαντώ και τον εγγονό του τον Μόψο, που νίκησε τον Κάλχα σε αγώνα μαντικής, οδηγώντας τον στον εκ λύπης θάνατο, και πάλι δεν θα αποκτούσαμε ασφαλείς προγνώσεις για το πόσο θα κοστίσει στην ανθρωπότητα η δεύτερη θητεία του άπληστου για ισχύ Ντόναλντ Τραμπ.

 

Σε μια γωνίτσα της οικουμένης κι εμείς, μια πολλαπλώς εξαρτημένη επαρχία της αυτοκρατορίας, θα επηρεαστούμε σίγουρα από τη βούληση του παλινορθωθέντος ηγεμόνα. Επηρεαστήκαμε ήδη. Νά. Η καθ’ ημάς ακροδεξιά, που δίνει τον τόνο σε πολλά στην πολιτική και κοινωνική σκηνή του τόπου, εμφανίζεται δικαιωμένη. Η μερίδα της, μάλιστα, που ονειρεύεται τη Μεγάλη Ελλάδα των σαράντα πέντε θαλασσών και των εξήντα ηπείρων προβάλλει την ημέρα ορκωμοσίας του Τραμπ σαν «ημερομηνία-κλειδί για την Ανάσταση του Ελληνισμού». Τα μισοψημένα ψάρια επιστρέφουν ήδη στο τηγάνι.

 

Απολύτως δικαιωμένος νιώθει και ο Τραμπ. Γι’ αυτό και θα κυβερνήσει απολυταρχικά. Η προεδρικότητά του τού εξασφάλισε την ατιμωρησία για τις ποινικές και πολιτικές υποθέσεις στις οποίες εμπλέκεται, η εκλογική νίκη τού προσπόρισε φιλικό Κογκρέσο και φιλική Γερουσία, η δε προνοητικότητά του τού πρόσφερε ένα βολικό Ανώτατο Δικαστήριο. Κανένα εμπόδιο για τα διατάγματά του. Κανένα ανάχωμα για την τερατώδη φιλαυτία του. Αλλωστε, την υλοποίηση της πολιτικής του την ανέλαβαν καμιά δεκαπενταριά κροίσοι. Ολοι, με πρώτο τον ηγέτη τους, έχουν μάθει να κερδίζουν χρήμα από την ενασχόλησή τους με τα κοινά. Μυθικά πολύ χρήμα. Εμείς τόσα χρόνια μάθαμε, και σωστά, να αποστρεφόμαστε τους ολιγάρχες της πάλαι ποτέ ΕΣΣΔ. Καιρός να μάθουμε να φοβόμαστε και την αμερικανική ολιγαρχία, τη δήθεν διαφωτισμένη πλουτοκρατία. Αδίστακτη είναι και αυτή. Τις φοροαπαλλαγές της σκέφτηκε πρώτες. Και το δικαίωμα να εξορύσσει πετρέλαιο οπουδήποτε και με οποιονδήποτε τρόπο.

 

Στην οικουμενική σκηνή, ο Τραμπ θα ηγεμονεύσει ανενδοίαστα. Ως ο Εκλεκτός της ακροδεξιάς και το Παράδειγμά της, παράδειγμα σωβινισμού, ρατσισμού, αρσενικισμού και ψευτοθρησκευτικότητας. Ολοι οι εθνολαϊκιστές του πλανήτη, και οι νεοφασίζοντες ακόμα, έλαβαν πρόσκληση από τον Πατέρα-Αφέντη, όπως και όλοι οι ήδη και οι εν δυνάμει επιχειρηματικοί εταίροι του. Στο εκδικητικό μυαλό του είμαστε όλοι Γροιλανδοί. Αλλά Γροιλανδοί εξαγοράσιμοι και εξαγοραστέοι, όχι ασεβείς αρνητές της τραμπικής σωτηρίας τους. Κουράγιο να ‘χουμε.

Η είσοδος Καρυστιανού και το τέλος των βεβαιοτήτων

 γράφει η Βασιλική Σιούτη

ΔΕΝ ΠΡΟΛΑΒΕ ΝΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙ την (αναμενόμενη) δημιουργία του κόμματός της η Μαρία Καρυστιανού και προκάλεσε ήδη πολιτικές εξελίξεις. Η διαγραφή του Νικόλα Φαραντούρη, ενός από τους τρεις ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που είχαν απομείνει, από τον Σωκράτη Φάμελλο, ήταν μια προσπάθεια –η μοναδική μάλλον– να επιδείξει ηγετική πυγμή και να συγκρατήσει τις διαρροές στο κόμμα του.

Οι περισσότεροι δημοσκόποι εκτιμούν ότι το κόμμα της κυρίας Καρυστιανού θα πλήξει τα κόμματα που ψαρεύουν ψηφοφόρους από το σκληρά αντιμητσοτακικό και αντισυστημικό κοινό, έστω κι αν δεν καταγράψει τελικά τα εντυπωσιακά ποσοστά που προέβλεπαν κάποιοι πριν από λίγο καιρό. Οι φτωχές επιδόσεις όλων των άλλων στην αντιπολίτευση, όμως, μαζί με τον κατακερματισμό δυνάμεων που υπάρχει, δεν επιτρέπουν σε κανέναν ακόμα και την παραμικρή απώλεια. Οπότε, όλος αυτός ο χώρος που έβλεπε πριν από έναν χρόνο τη Μαρία Καρυστιανού ως το πρόσωπο που θα μπορούσε να ρίξει την κυβέρνηση και να τους φέρει στην εξουσία σήμερα τη βλέπει ως αντίπαλο και την αντιμετωπίζει εχθρικά. Κάποιοι ξεκίνησαν ήδη τον πόλεμο εναντίον της, άλλοι δημόσια και άλλοι υπόγεια.

Διαγραφή Φαραντούρη και άγχος Τσίπρα μετά την κίνηση Καρυστιανού

Η κυρία Καρυστιανού έκοψε πρώτη το νήμα στην κούρσα για την ανακοίνωση ίδρυσης νέου κόμματος. Ο Αλέξης Τσίπρας, που είδε να τον προλαβαίνει, πιέζεται να επιταχύνει και να ακολουθήσει και αυτός, ενώ για τον Αντώνη Σαμαρά τίποτα δεν είναι ακόμα βέβαιο. Σίγουρα και οι δύο απευθύνονται σε ένα κοινό, μέρος του οποίου θα μπορούσε να προσελκύσει η πρόεδρος του Συλλόγου Οικογενειών Θυμάτων των Τεμπών και αυτό τους προβληματίζει.

Η Μαρία Καρυστιανού στο εξής θα κριθεί πολιτικά για τις θέσεις της και για τις επιλογές της, καθώς, όπως και η ίδια έδειξε να το αντιλαμβάνεται, ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό η συμπαράσταση της κοινωνίας στους γονείς των θυμάτων των Τεμπών που ζητούν δικαιοσύνη από την αξιολόγηση ενός πολιτικού κόμματος που διεκδικεί την εξουσία, ακόμα κι αν λέει ότι τη θέλει για να πολεμήσει τη διαφθορά.

Η τιμωρία του παλιού πολιτικού συστήματος και ο στόχος να μπουν κάποιοι πολιτικοί στη φυλακή δεν μπορεί να υποκαταστήσει ένα πολιτικό κυβερνητικό πρόγραμμα. Αν η κ. Καρυστιανού πετύχαινε την πρωτιά στις επόμενες εκλογές, όπως δήλωσε ότι επιθυμεί, και κέρδιζε την εξουσία, θα έπρεπε να έχει πει από πριν στους πολίτες της χώρας πώς θα αντιμετωπίσει τις τουρκικές απειλές, ποια θα είναι η πολιτική της στην οικονομία και ποια θα είναι η στρατηγική της για τη θέση της Ελλάδας σε έναν κόσμο που αλλάζει και απαιτεί αναπροσαρμογή. Παρομοίως, θα πρέπει το επόμενο διάστημα να παρουσιάσει τις απόψεις της για την άμυνα, για τις διπλωματικές συμμαχίες της χώρας, για το αγροτικό ζήτημα κ.ο.κ. Για την ώρα, η ίδια μοιάζει εντελώς ανέτοιμη, αλλά θα κριθεί στην πορεία για το αν θα καταφέρει να καλύψει τα κενά της.

Η αντίδραση του Σωκράτη Φάμελλου με τη διαγραφή του Νικόλα Φαραντούρη φανέρωσε τη νευρικότητα που επικρατεί στον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έχει καταλήξει να είναι μια χούφτα από βουλευτές και στελέχη που αγωνιούν για το αν θα συνεχίσουν την πολιτική τους καριέρα και μετά τις επόμενες εκλογές, στις οποίες δεν γνωρίζουν καν αν θα συμμετάσχουν. Όλοι τους περιμένουν τις αποφάσεις του Τσίπρα για το ποιοι θα «κληρωθούν» και ποιοι όχι, γνωρίζοντας ότι τα σχέδιά του δεν τους συμπεριλαμβάνουν όλους. Εκτιμούν, ωστόσο, όπως αναφέρουν πολλά στελέχη σε ιδιωτικές συζητήσεις, ότι τα σχέδιά του για ανανέωση με πρόσωπα αναγνωρισμένης αξίας από την κοινωνία δεν θα ευοδωθούν, οπότε σε λίγο θα αναγκαστεί να προστρέξει σε αυτούς, αφού, όπως προεξοφλούν, δεν θα βρει ικανό αριθμό προσώπων για να στελεχώσει τα ψηφοδέλτιά του. Σε κάθε περίπτωση, το «κόμμα Τσίπρα», όσο δεν ανακοινώνεται επίσημα, δεν υπάρχει και παραμένει ένα σενάριο.

Ο Νικόλας Φαραντούρης, που πληροφορήθηκε ότι διαγράφεται από τον ΣΥΡΙΖΑ επειδή δήλωσε ότι είναι καλοδεχούμενο το κόμμα Καρυστιανού, αντιμετώπισε με ειρωνεία τον Σωκράτη Φάμελλο και άφησε σαφείς αιχμές εναντίον του, ότι τον κρίνει αυτός που αποφάσισε να συμπορευτεί με ένα κόμμα που δεν υπάρχει. Ο ίδιος ο Ν. Φαραντούρης, από την αντίδρασή του, δεν φάνηκε να δυσαρεστήθηκε, αντιθέτως, μάλλον τον διευκόλυνε η εξέλιξη αυτή. Εδώ και αρκετό καιρό λέγονται και γράφονται πολλά για τη συνεργασία του με τη Μαρία Καρυστιανού. Κάποια δημοσιεύματα τον παρουσιάζουν ως «συναρχηγό» στο υπό ίδρυση κόμμα.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, υπάρχει επαφή των δύο εδώ και αρκετό καιρό. Σε πρόσφατη εκδήλωση στις Βρυξέλλες για το ζήτημα της ποινικής ευθύνης των υπουργών, ήρθαν ακόμα πιο κοντά και έγιναν και πολιτικές συζητήσεις. Ο ίδιος βλέπει ότι το κόμμα του οδεύει προς διάλυση και ότι αργά ή γρήγορα θα πρέπει να κάνει την επιλογή του. Έχοντας όμως μια θητεία άλλων τεσσάρων χρόνων στην Ευρωβουλή, δεν βιάζεται. Η Καρυστιανού φαίνεται να τον εμπιστεύεται και να τον θέλει δίπλα της, καθώς έχει γνώσεις σε τομείς που η ίδια δεν έχει, και παρότι δήλωσε ότι δεν θα συνεργαστεί με πολιτικούς των παλιών κομμάτων, εκείνον τον εξαιρεί επειδή «δεν κυβέρνησε, ούτε ψήφισε μνημόνια». Επίσης, έχοντας την κ. Γρατσία δίπλα της, η οποία ήταν πολιτευτής της «Νίκης», θέλει και κάποιον από την αριστερά για να δείξει ότι το κόμμα της είναι πάνω από τον ιδεολογικό διαχωρισμό δεξιάς και αριστεράς.

Ο ανεξάρτητος πλέον ευρωβουλευτής δεν αποκλείεται καθόλου να στηρίξει τελικά το κόμμα Καρυστιανού, φαίνεται όμως ότι υπάρχουν κάποιοι πολιτικοί όροι γι’ αυτό, καθώς και προϋποθέσεις για τον ρόλο του. Δεν θα το κάνει εν λευκώ δηλαδή. Συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι εκείνος «δεν ανήκει στους πολιτικούς που προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τη Μαρία Καρυστιανού και έκαναν προεκλογική εκστρατεία στην πλάτη της, αλλά αντιθέτως της προσέφερε στήριξη αφού εξελέγη».

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία πριν από έναν χρόνο είχε στενή συνεργασία μαζί της, δεν φαίνεται να σκοπεύει να την αντιμετωπίσει ως πολιτική αντίπαλο, ενώ ο Κυριάκος Βελόπουλος και η Αφροδίτη Λατινοπούλου ξεκίνησαν τις επιθέσεις εναντίον της, και το ΚΚΕ, ασκώντας της σκληρή κριτική, έσπευσε να περιφρουρήσει τον δικό του χώρο.

Η Μαρία Καρυστιανού έκανε το πολιτικό ποδαρικό για το 2026 με την ανακοίνωση του κόμματός της, αναστατώνοντας τα κόμματα της αντιπολίτευσης, χωρίς να αφήνει καθόλου αδιάφορη ούτε την κυβέρνηση, η οποία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.

 

Θυμός και οργή: το «αντισυστημικό» ως επαναλαμβανόμενο αφήγημα εξουσίας

 

 γράφει ο Σταύρος Φυντικάκης

Η αναγγελία ίδρυσης νέου πολιτικού κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού προστίθεται σε μια μακρά αλυσίδα «αντισυστημικών» εγχειρημάτων που υπόσχονται ρήξη, κάθαρση και δικαίωση της κοινωνικής οργής. Για ένα πολιτικοποιημένο κοινό, όμως, η είδηση δεν γεννά αυθόρμητο ενθουσιασμό αλλά εύλογη καχυποψία. Η εμπειρία –εγχώρια και ευρωπαϊκή– έχει αφήσει βαθιά ίχνη.

 

Η ελληνική περίπτωση δεν είναι μοναδική. Στην Ιταλία, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι αναδύθηκε ως «αντισυστημικός» επιχειρηματίας που θα σάρωνε το παλιό πολιτικό κατεστημένο. Στην πράξη, οικοδόμησε ένα πρότυπο εξουσίας προσωποκεντρικό, βαθιά διαπλεκόμενο με τα μέσα ενημέρωσης και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της δικής του πολιτικής επιβίωσης. Η ρητορική της ρήξης μετατράπηκε σε μακρόχρονη αναπαραγωγή του ίδιου συστήματος με διαφορετικούς όρους.

 

Στην Ισπανία, οι ΠΟΔΕΜΟΣ γεννήθηκαν από τις πλατείες και την κοινωνική αγανάκτηση ως υπόσχεση βαθιάς δημοκρατικής τομής. Η γρήγορη θεσμική τους ενσωμάτωση, οι εσωτερικές συγκρούσεις και η σταδιακή μετάβαση από το κίνημα στη διαχείριση εξουσίας λειτούργησαν για πολλούς ως επιβεβαίωση ενός επαναλαμβανόμενου μοτίβου: το «αντισυστημικό» χάνει την αιχμή του όταν δεν συνοδεύεται από ανθεκτικούς θεσμούς και συλλογικό έλεγχο.

 

Αυτό το ευρωπαϊκό υπόβαθρο φωτίζει και την ελληνική εμπειρία. Η Χρυσή Αυγή αξιοποίησε την κοινωνική οργή της κρίσης, βαφτίζοντάς την «αντισυστημική» εξέγερση, για να την εκτρέψει σε μίσος και αυταρχισμό. Ο ΣΥΡΙΖΑ, από διαφορετική ιδεολογική αφετηρία, εξέφρασε μια γνήσια προσδοκία ρήξης που, για πολλούς πολίτες, κατέληξε σε οδυνηρή διάψευση όταν η διαχείριση αντικατέστησε την ανατροπή.

 

Μέσα σε αυτό το συσσωρευμένο ιστορικό βάρος, κάθε νέα πολιτική πρωτοβουλία που επικαλείται το «έξω από το σύστημα» περνά αναπόφευκτα από αυστηρό έλεγχο. Η αναγγελία κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού, όσο φορτισμένη κι αν είναι από κοινωνικό συναίσθημα και ηθικό κεφάλαιο, δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι πολίτες δεν αναζητούν πρόσωπα-σύμβολα· αναζητούν σχέδιο. Ποιο είναι το πρόγραμμα; Ποιες κοινωνικές συμμαχίες συγκροτούνται; Πώς αποτρέπεται η μετατροπή της αγανάκτησης σε προσωποκεντρική εξουσία;

 

Η δυσπιστία δεν είναι προκατάληψη· είναι πολιτική μνήμη. Από την Ιταλία έως την Ισπανία και από την Αθήνα έως τις Βρυξέλλες, οι κοινωνίες έχουν δει το «αντισυστημικό» να λειτουργεί ως σύνθημα εισόδου στο σύστημα. Γι’ αυτό και σήμερα ο θυμός δεν είναι τυφλός. Είναι στοχευμένος απέναντι σε ένα μοντέλο πολιτικής που επαναλαμβάνει μεγάλες λέξεις χωρίς αντίστοιχο βάθος.

 

Η πραγματική ρήξη δεν αυτοανακηρύσσεται ούτε εισάγεται με επικοινωνιακές εξαγγελίες. Αποδεικνύεται με πρόγραμμα, διαφάνεια, συλλογικές διαδικασίες και λογοδοσία. Διαφορετικά, κάθε νέο «αντισυστημικό» εγχείρημα κινδυνεύει να προστεθεί απλώς στον ευρωπαϊκό κατάλογο των χαμένων ευκαιριών, διευρύνοντας το χάσμα ανάμεσα στην κοινωνία και την πολιτική.