Ο φόβος μπροστά στην κάλπη

Πρώτιστος στόχος του κ. Τσίπρα και των συν αυτώ είναι να έχουν μια "διαχειρίσιμη ήττα". Και αυτό σημαίνει δύο τινά: η ΝΔ να είναι μακριά από ποσοστό που παραπέμπει σε αυτοδυναμία και η διαφορά των δύο κομμάτων να μην ξεπεράσει τις πέντε μονάδες.

Του Γιώργου Καρελιά

Ποιος φοβάται περισσότερο την κάλπη; Η πρώτη -και εύκολη- απάντηση είναι «αυτός που θα χάσει». Πόσο μάλλον αν το ξέρει από πριν. Εν προκειμένω ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας, αφού (ξέρουν ότι) θα χάσουν στις 26 Μαίου. Έτσι δεν λένε (σχεδόν) όλοι;

Έτσι λένε. Όμως, όσοι το λένε-και ιδίως οι πολιτικοί τους αντίπαλοι- γνωρίζουν και κάτι άλλο. Ότι υπάρχουν ήττες και «ήττες». Όπως και νίκες και «νίκες». Εξ ου και η Πύρρειος νίκη, που μπορεί να είναι κάτι χειρότερο από ήττα. Ας προσπαθήσουμε να τα ξεμπλέξουμε.

Παράμετρος πρώτη, ιστορική: Συνήθως, όποιος κερδίζει στις ευρωεκλογές, νικάει και στις εθνικές εκλογές. Προσοχή στη διαφορά των δύο ρημάτων. Το «κερδίζω» δεν σημαίνει πάντα και «νικάω». Για παράδειγμα, στις δύο τελευταίες ευρωεκλογές (2009 και 2014) το κόμμα που νίκησε έγινε και κυβέρνηση. Το ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου το ίδιος έτος (2009) και ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα λίγους μήνες μετά (2015). Στις ευρωεκλογές του 1999 η ΝΔ του Κώστα Καραμανλή κέρδισε με διαφορά 3,10 μονάδων. Αλλά στις εθνικές εκλογές του 2000 έγινε η ανατροπή: νίκησε το ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη και ανανέωσε την κυβερνητική του θητεία.

Παράμετρος δεύτερη, το σήμερα: Με ποιες μοιάζουν οι σημερινές ευρωεκλογές; Με το 2009 και το 2014 ή με το 1999; Η πρώτη-και εύκολη-απάντηση είναι με τις δύο πρώτες. Σχεδόν όλες οι προβλέψεις, εδώ και τρία χρόνια, προεξοφλούν τη νίκη της ΝΔ όχι μόνο την προσεχή Κυριακή, αλλά και στις επικείμενες εθνικές εκλογές. Επιπλέον, η μνημονιακή περίοδος έχει παγιώσει την πεποίθηση ότι οι κυβερνήσεις δεν ανανεώνουν την θητεία τους(κυβέρνηση Παπανδρέου και κυβέρνηση Σαμαρά). Είναι ίδια η περίπτωση της κυβέρνησης Τσίπρα;

Παράμετρος τρίτη, τα δεδομένα: Η απάντηση στο αμέσως προηγούμενο ερώτημα εξαρτάται από πολλές παραμέτρους, μη ορατές όλες επί του παρόντος. Για παράδειγμα, αρκεί στη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη μια (οποιαδήποτε) νίκη στις ευρωεκλογές της επόμενης Κυριακής, ώστε να θεωρείται βέβαιη η επανάκαμψή της στην κυβερνητική εξουσία; Ούτε οι ίδιοι έχουν καταλήξει. Το ένα στέλεχός της (Νίκος Δένδιας) θέλει στις ευρωεκλογές νίκη με τα ποσοστά του παλιού δικομματισμού (40% και άνω). Το άλλο (Άδωνις Γεωργιάδης) αρκείται σε μια νίκη αντίστοιχη με εκείνη του ΣΥΡΙΖΑ το 2014: ποσοστό 26,56% και άνω και διαφορά τουλάχιστον 3,84%.

Και ο αρχηγός; Θέλει μεν τις ευρωεκλογές «δημοψήφισμα» και να καταγάγει το κόμμα του «μεγάλη νίκη», αλλά ο προσδιορισμός της είναι πολύ αόριστος. Πάντως, στη νεοδημοκρατική πιάτσα, το πρώτο και εκ των ων ουκ άνευ στοιχείο της νίκης (πρέπει να) είναι ο αριθμός τρία(3) πριν από το ποσοστό που θα καταγραφεί. Αν το ποσοστό αυτό είναι κάτω του 30%, θα έχουν πρόβλημα. Διότι ο στόχος της αυτοδυναμίας στις εθνικές εκλογές θα φαίνεται πολύ δύσκολα επιτεύξιμος, ίσως και ανέφικτος. Το δεύτερο καθοριστικό στοιχείο θα είναι η διαφορά. Οτιδήποτε κάτω από πέντε μονάδες δεν θα είναι καλό αποτέλεσμα για τη ΝΔ με τις προσδοκίες που έχουν καλλιεργήσει στους οπαδούς τους. Μάλιστα, αν η διαφορά αυτή περιοριστεί στα όρια του (κατά τους δημοσκόπους) στατιστικού λάθους(πέριξ του 3%), τότε η ζωή του κ. Μητσοτάκη θα γίνει δύσκολη.

Στον ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζουν ότι, με βάση τα δεδομένα που έχουν, η πρωτιά είναι από πολύ δύσκολη έως ανέφικτη. Εκτός αν επαναληφθεί το φαινόμενο του 2015, όταν σχεδόν όλοι οι λεγόμενοι (στην ουσία δεν υπάρχουν, είναι ένα δημοσκοπικό εφεύρημα, επειδή δεν απαντούν) «αναποφάσιστοι» πήγαν στην κάλπη του ΣΥΡΙΖΑ. Γι’ αυτό πρώτιστος στόχος του κ. Τσίπρα και των συν αυτώ είναι να έχουν μια «διαχειρίσιμη ήττα». Και αυτό σημαίνει δύο τινά: η ΝΔ να είναι μακριά από ποσοστό που παραπέμπει σε αυτοδυναμία και η διαφορά των δύο κομμάτων να μην ξεπεράσει τις πέντε (5) μονάδες.

Τι θα κρίνει τις εκλογές; Η απάντηση σε ένα διπλό δίλημμα. Ο κ. Τσίπρας ποντάρει στο αφήγημα «εμείς προστατεύουμε τους αδύναμους»,εξ ου και το μπαράζ των μέτρων. Ο κ. Μητσοτάκης στην «εξόντωση της μεσαίας τάξης», την οποία καταλογίζει εξ ολοκλήρου στη σημερινή κυβέρνηση. Οι ψηφοφόροι θα δώσουν την απάντηση.

Περισσότερο, όμως, από τα κόμματα και τους αρχηγούς τους την κάλπη φοβούνται οι δημοσκόποι. Ευλόγως, μετά το κάζο που έπαθαν στο δημοψήφισμα του Ιουλίου και στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015. Το τελευταίο διάστημα μετριάζουν τις θηριώδεις διαφορές που έδιναν μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ. Την τελευταία εβδομάδα θα τις μετριάσουν κι άλλο. Και στις «αναλύσεις» τους φροντίζουν να αναφέρουν ότι υπάρχουν («ακόμα») πολλοί «αναποφάσιστοι», η τελική στάση των οποίων μπορεί να αλλάξει άρδην τα(δικά τους) δεδομένα.

Όμως, «αναποφάσιστοι» ψηφοφόροι, τουλάχιστον στον(τεράστιο) αριθμό που προβάλλουν οι δημοσκοπήσεις, δεν υπάρχουν. Υπάρχουν ψηφοφόροι που δεν απαντούν. Και οι έρευνες δεν μπορούν ούτε καν να ανιχνεύσουν τις προθέσεις τους. Γι’ αυτό και καταφεύγουν σε διάφορες αλχημείες, όπως η «αναγωγή» και η «κατανομή» των αναποφάσιστων είτε «αναλογικά» είτε με βάση «το κόμμα προέλευσής τους». Έτσι ώστε, ό,τι και να συμβεί την Κυριακή το βράδυ, να ισχυριστούν ότι «μέσα έπεσαν».

Ο φόβος μπροστά στην κάλπη μοιάζει σε πολλά με το φόβο του τερματοφύλακα πριν από τα πέναλτι. Όμως, με τόση συσσωρευμένη πείρα και πολλά δεδομένα πάνω στο τραπέζι, το βράδυ των ευρωεκλογών δεν θα υπάρχουν πολλές δικαιολογίες. Διότι, όπως έχει πει ο μέγας πολέμαρχος Ναπολέων Βοναπάρτης, «το να ηττηθείς είναι συγχωρητέο. Το να αιφνιδιαστείς, ποτέ».  

Κάηκε μια πινακοθήκη

Γράφει ο Περικλής Κοροβέσης

Στην Αφρική λένε πως όταν πεθαίνει ένας γέροντας καίγεται μια βιβλιοθήκη. Η γραφή δεν ταυτίζεται με τον πολιτισμό. Υπήρχαν πολιτισμοί που στηρίχτηκαν στην προφορική τους παράδοση, που μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά και αποτελούσε τον συνεκτικό ιστό της κοινωνίας. Ακόμα και στους πολιτισμούς που υπήρχε γραφή, δεν ήταν αυτή που τους καθόρισε.

Να πάρουμε ένα παράδειγμα που είναι γνωστό σε όλους μας. Τα έπη του Ομήρου περίπου για πέντε αιώνες ήταν προφορική παράδοση. Και ο πιο ικανός ήξερε ολόκληρη την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια» από στήθους. Ικανότητα που είχαν όλοι οι λαοί που στηρίζονταν σε δικούς τους μύθους και έπη.

Η ανακάλυψη της γραφής από τους Μεσοποτάμιους («Το έπος του Γκιλγκαμές» χρονολογείται στο 3500 π.Χ. και είναι η αρχαιότερη λογοτεχνική γραφή που διασώζεται) δεν έγινε για τη λογοτεχνία, αλλά για τα λογιστικά. Οπως και οι πρώτες γραφές που έχουν ανακαλυφθεί σε άλλους λαούς. Αργότερα η γραφή μπήκε στην υπηρεσία του ιερατείου και πολύ αργότερα γενικεύτηκε.

Η ταύτιση γραφής και πολιτισμού είναι εκ του πονηρού και έχει σαφή ταξική τοποθέτηση. Δημιουργεί μια διάκριση ανυπέρβλητη. Χτίζει ένα φράγμα που χωρίζει τους εγγράμματους από τους αγράμματους. Και κατ’ επέκταση τους μορφωμένους από τους αμόρφωτους, τους πολιτισμένους από τους απολίτιστους.

Η μόρφωση δεν σημαίνει απαραιτήτως και καλλιέργεια ψυχής. Οι ανώτεροι αξιωματούχοι της χιτλερικής Γερμανίας είχαν ντοκτορά από τα καλύτερα πανεπιστήμια της χώρας. Και συχνά είχαν φοιτήσει και στο εξωτερικό σε διάσημα πανεπιστήμια. Αλλά αυτό δεν απέτρεψε κανένα ολοκαύτωμα ή γενοκτονία.

Αντίθετα, τους βοήθησε να είναι πιο αποτελεσματικοί. Οι αποικιοκράτες Ευρωπαίοι διέλυσαν πολιτισμούς και εξαφάνισαν λαούς στο όνομα του πολιτισμού -επειδή εκείνοι είχαν οβίδες και οι γηγενείς τόξα- και επέβαλαν έναν δυτικό τρόπο ζωής. Εξαφάνισαν τη γλώσσα, τις παραδόσεις και τις συνήθειές τους και αυτή την πολιτιστική γενοκτονία την ονόμασαν εκπολιτισμό.

Η καλλιέργεια είναι η επιθυμία της ψυχής να απελευθερωθεί. Και εργαλεία γι’ αυτή τη δουλειά είναι το αυτί και το μάτι, που έρχονται σε άμεση επαφή με ένα απελευθερωτικό καλλιτεχνικό συμβάν που ενεργοποιεί την παρόρμηση να βγεις από τα δεσμά σου και να μπεις στο άπειρο.

Και αυτό με αφορμή ένα τραγούδι, μια θεατρική σκηνή, έναν χορό που σε καλεί να μπεις κι εσύ ή κάποια πλάνα σε έναν επαρχιακό κινηματογράφο. Δεν είναι το ίδιο με το βιβλίο. Μοναχικός άνθρωπος το γράφει, μοναχικός άνθρωπος το διαβάζει (αν και το διάβασμα κάποτε, στα αρχαία χρόνια, γινόταν φωναχτά).

Το ίδιο μπορεί να συμβεί με έναν πίνακα ζωγραφικής ή με ένα σκίτσο σε εφημερίδα. Και όλα αυτά εντάσσονται στη ζωντανή παράδοση, άνθρωπος με άνθρωπος στην άμεση προφορική επαφή που μας κρατάει στη ζωή. Αυτό είναι που καταστρέφεται ραγδαία από τη μηχανή που μπήκε στη ζωή μας και αντικατέστησε τον άνθρωπο.

Ιντερνετ και τα παρεπόμενα αλλοιώνουν την ανθρώπινη φύση, την οδηγούν στην αφωνία και τη μετατρέπουν σε καταναλωτικό πίθηκο. Η ελάχιστη διαφορά στο DNA που έχουμε με τα ξαδέλφια μας εντοπίζεται κατά κύριο λόγο στην ικανότητά μας για ομιλία.

Με τον θάνατο του Γιάννη Ιωάννου κάηκε μια πινακοθήκη. Μπορεί αυτά τα έργα να μην τα είχε δει κανένας. Αλλά υπήρχαν στο μυαλό το δημιουργού, ήδη κατεβασμένα στην άκρη του πινέλου του. Δεν πρόλαβαν να αγγίξουν το χαρτί.

Ηταν από τους ανθρώπους που μας τροφοδοτούσαν με ζωή και σκέψη με απαράμιλλη συνέπεια. Τον γνώρισα προσωπικά όταν είχε έρθει στο Παρίσι, μετά το Πολυτεχνείο, κυνηγημένος από τη χούντα, για να βρει άσυλο στην αγκαλιά της αγαπημένης του Πόπης. Ηδη είχε έναν κύκλο από συμφοιτητές του που έκαναν τα μεταπτυχιακά τους.

Ολοι τους άνθρωποι υψηλού επιπέδου, βαθύτατα πολιτικοποιημένοι, αλλά ακομμάτιστοι. Και με το δίκιο τους. Ανήκαν σε κείνη την κατηγορία των ανθρώπων που διέθεταν ανεξάρτητη σκέψη και που είναι μπελάς για κάθε κόμμα. Ο Γιάννης σε αυτές τις συναντήσεις, αντί να κρατάει σημειώσεις ως είθισται, ζωγράφιζε τους συντρόφους με ένα σκίτσο ρεαλιστικό.

Αργότερα τα πρόσωπα αυτά έγιναν ένα «ιδιωτικό κόμικς» που κυκλοφορούσε από χέρι σε χέρι στον κύκλο του. Ολοι μείναμε έκπληκτοι με το ταλέντο του. Αλλά δεν νομίζω πως ο ίδιος ήθελε να ασχοληθεί επαγγελματικά. Είχε εξάλλου πολλά ταλέντα. Και επιπλέον μπορούσε να κάνει πολλά πράγματα με τα χέρια. Νομίζω πως κάποιοι τον έπεισαν να δώσει κάποια κομμάτια στο θρυλικό «Αντί». Και επιβλήθηκε με την πρώτη, παρόλο που το σκίτσο του ήταν αφαιρετικό και είχε έναν αέρα από τον Μάη του ‘68.

Οταν συναντούσες τον Γιάννη και την Πόπη, αιώνια ερωτευμένους και αιώνια νέους, ήταν σαν να σου έκαναν κάποιο δώρο. Και το χαμόγελό τους σου χάραζε τη μέρα. Χώρισαν αναπάντεχα με τον θάνατο της Πόπης. Ευτυχώς προσωρινά. Ο Γιάννης δεν μπορούσε να την αφήσει να περιμένει για πολύ. Και ξαναβρέθηκαν χωρίς πια να φοβούνται κανέναν χωρισμό.    

Τα Fake news και η αδαής γενιά χρηστών

Γράφει ο Γιάννης Μπάκος

«Το 59% των χρηστών των social media δημοσιεύουν άρθρα που δεν έχουν διαβάσει, ενώ οι χρήστες των social media ηλικίας 65+ ετών δημοσιεύουν 7 φορές περισσότερα fake news από τους νέους 18-29 ετών»

Πίσω στο 2016 ενημερωθήκαμε μέσα από το διαδικτυακό Forbes για τα αποτελέσματα Πανεπιστημιακής έρευνας (https://hal.inria.fr/hal-01281190) που έδειχναν πως το 59% των χρηστών των social media δημοσιεύουν άρθρα που δεν έχουν διαβάσει. Μια δεύτερη ανάγνωση της πληροφορίας μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως το 59% των συνδέσμων που μοιράζονται στα κοινωνικά δίκτυα δεν έχουν «κλικαριστεί», που σημαίνει πως η στατιστική (analytics) του άρθρου δεν βασίζεται στην πραγματική ανάγνωση. Οι άνθρωποι, σήμερα, μοιράζονται άρθρα χωρίς να βλέπουν πέρα από τους τίτλους, όταν το κυρίως κείμενο ενός άρθρου υποτίθεται ότι είναι το πιο σημαντικό κομμάτι.

Πιο πρόσφατη έρευνα των Πανεπιστημίων New York και Princeton, παρουσιάζει πως οι ηλικιωμένοι είναι πιο πιθανό να μοιράζονται ψεύτικες ειδήσεις (Fake News) στο Facebook. Κατά την διάρκεια της έρευνας οι μεγαλύτεροι σε ηλικία χρήστες μοιράστηκαν περισσότερα Fake News από τους νεαρότερους ανεξάρτητα από την εκπαίδευση, το φύλο, το χρώμα, το εισόδημα ή τον αριθμό των άρθρων που τους μοιράστηκαν. Στην πραγματικότητα, η ηλικία καθόριζε τη συμπεριφορά τους περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό – συμπεριλαμβανομένης και της πολιτικής τους πεποίθησης.

Για να το δούμε πιο αναλυτικά, οι χρήστες των social media ηλικίας 65+ ετών, έχουν διπλάσιες πιθανότητες να κοινοποιήσουν ψευδείς ειδήσεις από το αμέσως επόμενο ηλικιακό group (45-65) και επτά φορές περισσότερες πιθανότητες από το ηλικιακό group 18-29.

Δύο είναι οι βασικότεροι λόγοι που θεωρούν οι ερευνητές πως ευθύνονται για το παραπάνω. Ο πρώτος είναι ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι είναι ουσιαστικά νέοι χρήστες του internet και υπολείπονται «ψηφιακής παιδείας» των νεότερων χρηστών. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι οι άνθρωποι μεγαλώνοντας χάνουν μέρος της κριτικής τους ικανότητας και διαύγειας, καθιστώντας τους πιο επιρρεπείς στα fake news.

Η συζήτηση επί του θέματος ξεκίνησε από τις ΗΠΑ με αφορμή την νίκη – έκπληξη του Donald Trump έναντι της Hilary Clinton, στις Αμερικάνικες προεδρικές εκλογές του 2016. Σε έρευνα του Ohio University (2017) στα πλαίσια του «Comparative National Elections Project» που βρίσκουμε στο theconversation.com, οι μελετητές διέσπειραν 3 ψευδείς ειδήσεις (fake news) μέσω ενός ερωτηματολογίου 281 ερωτήσεων σε κοινό 1600 ατόμων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους 585 που ήταν πρώην ψηφοφόροι του Obama και ως εκ τούτου ήταν εξοικειωμένοι με τους δημοκρατικούς υποψηφίους.

Το 17% του κοινού πίστεψε πως πιθανόν και οι 3 να είναι αληθινές ειδήσεις, ενώ το 61% πίστεψε πως τουλάχιστον μια είναι αληθινή.

Για τους ερευνητές αυτό δεν σήμαινε πως η νίκη του Trump ήταν αποτέλεσμα fake news, όμως μέσα από την επεξεργασία της έρευνας πείστηκαν πως είναι πιθανό ψηφοφόροι των Δημοκρατικών να μην ψήφισαν την Κλίντον, με τα fake news να λειτουργούν ως ένα μέσο εξορθολογισμού της λήψης απόφασης τους. Με απλά λόγια, ένα κομμάτι των Δημοκρατικών που είχε πιο «συντηρητικά» αντανακλαστικά πιθανόν μέσω των fake news να στράφηκε προς τον Donald Trump.

Έρευνες όπως οι παραπάνω, δείχνουν πως τα fake news γίνονται ακόμα πιο επικίνδυνα όταν πέσουν στην αντίληψη συγκεκριμένου ηλικιακού group, το οποίο δεν έχει τις άμυνες και την «ψηφιακή» εκπαίδευση να τα φιλτράρει και να τα διαχειριστεί. Αυτό έχει βοηθήσει τις πλατφόρμες των social meda να αντιληφθούν την ανάγκη που έχει προκύψει για σχεδιασμό πιο αποτελεσματικών εργαλείων, έτσι ώστε να εμποδίσουν την διασπορά ψευδών ειδήσεων.

Η αρχή έγινε από την Whatsapp, η οποία έχει ξεκινήσει πρόγραμμα εκπαίδευσης νέων χρηστών στην Ινδία, μετά από περιστατικά δολοφονιών μέσω διάδοσης fake news, ενώ και το Facebook ερευνά τους τρόπους με τους οποίους θα περιορίσει το φαινόμενο.

Το σίγουρο είναι πως τα fake news προϋπήρχαν του internet και δεν θα πάψουν να υπάρχουν. Η εποχή όμως του βομβαρδισμού των πληροφοριών κάνει επιτακτική την ανάγκη να υπάρχει έλεγχος, χωρίς να πρέπει όμως σε καμία περίπτωση να γυρίσουμε στις εποχές λογοκρισίας και φίμωσης του τύπου από αυταρχικά καθεστώτα.

Μέχρι τότε τα fake news θα λειτουργούν είτε ως εργαλείο προπαγάνδας, είτε ως, σε ένα αισιόδοξο σενάριο, ένας λόγος να γελάμε καθημερινά με αυτά που διαβάζουμε στις οθόνες μας…

*Σκίτσο: Lazaro Gamio/Axios    

Μια ρωγμή στο τείχος του πανηγυριού

Ένα πλανάκι ήταν. Φευγαλέο, άτολμο: ένα κασκόλ, ένα πανό, μια επιγραφή -όπως θέλετε πείτε το- από τους «σκληρούς» της Ισλανδίας, τους φαινομενικά αγέλαστους. Όσοι πρόλαβαν να το προσέξουν πρόλαβαν. 

Μετά η αιφνιδιασμένη κάμερα της Γιουροβίζιον, που εξέπεμπε από το Ισραήλ, συνέχισε να περιπλανιέται στα πούπουλα, στην άχνη ζάχαρη, στις αγκαλιές και στην άθροιση των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας. Μια ρωγμή ήταν στο τείχος της σιωπής και του πανηγυριού. Αλλά κάτι φάνηκε.   

Πηγή

Από τη Γενοκτονία στις σημερινές ψευδαισθήσεις

γράφει ο Παντελής Σαββίδης

Όλα τα ακαδημαϊκά ντοκουμέντα αποδεικνύουν, προϊόντος του χρόνου, ότι οι Τούρκοι, και στην οθωμανική περίοδο και στην κεμαλική, διέπραξαν γενοκτονία κατά των χριστιανικών λαών της Ανατολής. Σήμερα τιμούμε τη μνήμη των δολοφονημένων Ελλήνων Ποντίων και ας εστιάσουμε στην επέτειο των 100 χρόνων από την έναρξη της τελευταίας, και ίσως οδυνηρότερης, φάσης του κεμαλικού εγκλήματος.

Σαν σήμερα, πριν από 100 χρόνια, ο Κεμάλ αποβιβάζεται στη Σαμψούντα και αρχίζουν οι διώξεις.

Η Γενοκτονία άρχισε νωρίτερα, από το 1913-14, αλλά κορυφώθηκε στο διάστημα 1919-1922. Τριακόσιες πενήντα τρεις χιλιάδες ψυχές Ελλήνων Ποντίων αντιμετώπισαν οικτρό θάνατο, είτε από τις κακουχίες είτε από τα τάγματα εργασίας είτε στην αγχόνη.

Η Τουρκία είναι υπόλογη στην πολιτισμένη ανθρωπότητα και θα πρέπει να απολογηθεί, ζητώντας πρωτίστως συγνώμη.

Η συγκυρία ήταν τραγική. Ο κουρδικής καταγωγής διανοούμενος Ζιγιά Γκιοκάλπ συλλαμβάνει την έννοια του τουρκισμού και ζητά τη διαμόρφωση της οθωμανικής αυτοκρατορίας σε ένα ομοιογενές σώμα Τούρκων.

Η Γερμανία, που μόλις πριν από λίγα χρόνια αναδύθηκε στην ιστορία ως ενιαίο κράτος, ζητά μερίδιο στην αποικιοκρατική μοιρασιά και διαπιστώνει ότι θα το βρει στον άξονα Βερολίνο-Βαγδάτη, ο οποίος διέρχεται από τα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1913 στέλνει στην Κωνσταντινούπολη τον συνταγματάρχη Σάντερς, ο οποίος υποδεικνύει όλες τις βάρβαρες μεθόδους που ακολούθησαν οι Οθωμανοί και οι κεμαλιστές για να εξοντώσουν τους χριστιανικούς πληθυσμούς της Αυτοκρατορίας ή να τους εκμουσουλμανίσουν.

Ήταν η πρώτη εφαρμογή του ναζισμού.

Οι δυνάμεις που στη συνέχεια αναμίχθηκαν, χρησιμοποίησαν τους Έλληνες και την Ελλάδα αναλόγως των συμφερόντων τους.

Εκατό χρόνια μετά, η Τουρκία συνεχίζει να έχει την ίδια συμπεριφορά. Την βλέπουμε στη Συρία, στην οποία εισέβαλε, στις νοτιοανατολικές περιοχές της ίδιας της χώρας της, στο πώς συμπεριφέρεται στα Κατεχόμενα, στη συμπεριφορά της προς όλες τις χώρες της περιοχής, περιλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Βλέπουμε όμως και την ίδια υποκρισία από τις διεθνείς δυνάμεις. Λίγο πολύ είναι οι ίδιες. Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ρωσία, ΗΠΑ.

Δυστυχώς, παρά τις τραγωδίες που έχουμε βιώσει ως λαός συνεχίζουμε, ακόμη, να πιστεύουμε πως η διεθνής κοινότητα διέπεται από αρχές και πολιτισμό. Αυτή είναι μια ψευδαίσθηση που συνεχίζει να μας διακατέχει.

Βιώνουμε όμως και μια άλλη τραγωδία. Την ανικανότητα και τη διαφθορά των ηγετών μας, αλλά και την ευπιστία που μας διακρίνει.

Είμαστε εκτεθειμένοι απέναντι σε ένα δύσκολο διεθνές περιβάλλον. Δεν θα μας σώσει κανείς αν δεν σώσουμε οι ίδιοι τον εαυτό μας. Δυστυχώς, οι οιωνοί δεν είναι αίσιοι.  

Οι 17άρηδες στην κάλπη: Πόσοι είναι; Τι πιστεύουν; Είναι έτοιμοι για το "βάπτισμα"; Πολιτικοποιημένοι;

Πόσοι είναι; Τι πιστεύουν; Είναι έτοιμοι για το "βάπτισμα"; Πολιτικοποιημένοι; Δύναται να αλλάξει η ψήφος όλων αυτών το πολιτικό σκηνικό; Επηρεάζει την αξιοπιστία των δημοσκοπήσεων; Ποιο είναι το προφίλ των νέων ψηφοφόρων; Ποιους υποψηφίους θα προτιμήσουν και με ποια κριτήρια; Ποια προβλήματα αξιολογούν ως σημαντικά; Έχουν ιδέα από πολιτική; Τι μάθανε στο σχολείο για την ευθύνη που συνεπάγεται το δικαίωμα του εκλέγειν; Βλέπουν την αποχή ως λύση; Τι λένε για την Ευρώπη, για τη Δημοκρατία;

  

Το ερώτημα σε αυτές τις ευρωπαϊκές και αυτοδιοικητικές εκλογές δεν αφορά μόνο τους νέους ψηφοφόρους. Αφορά ειδικά τους 17άρηδες στους οποίους αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το δικαίωμα της ψήφου.

  

Απαντήσεις και ασφαλή συμπεράσματα αναμένεται να δώσει η ίδια η κάλπη. Παρόλα αυτά, μία αρκετά ευκρινής εικόνα αποτυπώνεται, τόσο στις τάσεις που καταγράφονται σε έρευνες γνώμης, όσο και στις αναλύσεις των σχετικών με το αντικείμενο καθηγητών, καθώς και στις απαντήσεις, τις οποίες δίνουν γεννηθέντες μέχρι 31η Δεκεμβρίου 2002 νέοι ψηφοφόροι.

  

Περισσότεροι από 100.000 νέοι πολίτες ηλικίας 17 ετών καλούνται να προσέλθουν στις κάλπες την Κυριακή 26 Μαΐου. Μαζί με τους δεκαεπτάχρονους, πρώτη φορά φέτος θα ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα και περίπου 500.000 νέοι 18 έως 22 ετών.

  

Ο σχετικός νόμος ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2016 από την ελληνική Βουλή και με αυξημένη πλειοψηφία αφού υπέρ της ψήφου στα 17 έτη τάχθηκαν 180 βουλευτές. Αν και πρωτοπόρησε, η ελληνική Βουλή δεν πρωτοτύπησε. Η ηλικία ψήφου έχει μειωθεί σε κάποιες χώρες, ενώ η σχετική συζήτηση ξεκίνησε στις αρχές του 2000. Ακόμη νωρίτερα, και συγκεκριμένα στην εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ, είχε τεθεί το ζήτημα στη Βρετανία ως αντιστάθμισμα στην ολοένα και πιο αυξανόμενη αποχή των ψηφοφόρων από τις κάλπες. Η αρχή έγινε πάντως στα μέσα της δεκαετίας του 1990 όταν κάποια κρατίδια της ομοσπονδιακής Γερμανίας, με πρώτο αυτό της Κάτω Σαξονίας, θεσμοθέτησαν την ψήφο στα 16 χρόνια στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

  

Με τη νέα χιλιετία το θέμα της ψήφου στα 16 τέθηκε σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ, όπως η Καλιφόρνια, η Φλόριντα και η Αλάσκα, ανάλογες προτάσεις κατατέθηκαν στον Καναδά και την Αυστραλία, ενώ σχετική πρωτοβουλία ανέλαβε ένας βουλευτής το 2009 στη Δανία. Το πρώτο κράτος της ΕΕ πάντως που υιοθέτησε την ψήφο στα 16 ήταν δυο χρόνια νωρίτερα η Αυστρία. Σήμερα, οι 17άρηδες ψηφίζουν στην Ινδονησία, το Ανατολικό Τιμόρ, τη Βόρεια Κορέα, το Νότιο Σουδάν και το Σουδάν, ενώ οι 16αρηδες στην Αυστρία, την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Κούβα, τον Ισημερινό και τη Νικαράγουα.

  

Το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο επιχειρεί με έρευνα του να αποτυπώσει το στίγμα που αφήνει η ψήφος στα 17 χρόνια μιλώντας με ερευνητές καθηγητές και 17άρηδες.

  

   Πολιτικοποιημένοι με άλλους όρους οι σημερινοί 17άρηδες

Το βασικό αντεπιχείρημα κατά της ψήφου στις μικρότερες ηλικίες είναι η... υποτιθέμενη έλλειψη ωριμότητας. Είναι έτοιμος ένας άνθρωπος σε αυτήν την ηλικία; «Η λεγόμενη πολιτειότητα δηλαδή η ικανότητα των μαθητών εκείνης της ηλικίας να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του πολίτη σε μια σύγχρονη δημοκρατία και ήταν ένα από τα βασικά κριτήρια με βάση τα οποία διαμορφώσαμε την ύλη του καινούργιου μαθήματος της Β' Λυκείου» απαντά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πανεπιστημιακός και πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής Γεράσιμος Κουζέλης.

  

Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα πάσχει στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης - είναι ένα έλλειμμα που διαπιστώνεται σε όλες τις σχετικές έρευνες. «Η ελληνική κοινωνία έχει δώσει προσόντα και εφόδια στους νέους αλλά από την άλλη δεν τους έχει δώσει επαρκώς μια αυτόνομη σκέψη και αυτονομία γενικά. Και γι' αυτό πρέπει να μεριμνήσουμε. Η διστακτικότητα που χαρακτηρίζει το εκπαιδευτικό σύστημα ως προς την αυτονομία των μαθητών εμποδίζει ενδεχομένως και τη διαμόρφωση της κριτικής σκέψης. Πρέπει όμως ως Πολιτεία να ανταποκριθούμε στις νέες και απαιτήσεις και να βοηθήσουμε τα παιδιά αυτής της ηλικίας να κρίνουν και πολιτικά και κοινωνικά» λέει.

  

Οι νέοι αυτής της ηλικίας έχουν πάντως άφθονο υλικό στη διάθεσή τους. «Το επιχείρημα είναι πως όταν οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να κάνουν ένα σωρό άλλα πράγματα είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν έχει την ικανότητα να κρίνει ορθότερα, πληρέστερα, είναι καλά πληροφορημένος ένας νέος των 16. Με τα σημερινά δεδομένα όμως, των πληθώρα των τεχνολογιών και των μέσων που έχει ένας νέος στη διάθεσή του, είναι αστείο να πει κανείς πως οι νέοι δεν είναι πληροφορημένοι» επισημαίνει ο πρόεδρος του ΙΕΠ, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Αλλά πολιτικοποιημένοι; «Σαφέστατα και είναι πολιτικοποιημένοι. Έτσι όμως όπως είναι πολιτικοποιημένη η σημερινή νεολαία. Δεν είναι η γενιά του Πολυτεχνείου, είναι διαφορετικά τα πράγματα. Είναι πολιτικοποιημένοι με άλλους όρους» απαντά ο ίδιος.

  

Σύμφωνα με τα στοιχεία που διέθεσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η πανεπιστημιακός και δημογράφος Αλεξάνδρα Τραγάκη, οι νέοι ψηφοφόροι, δηλαδή όσοι έχουν γεννηθεί το διάστημα 1998-2002, είναι 468.870, από τους οποίους οι 241.120 είναι αγόρια και οι 227.750 κορίτσια. Ο αριθμός αυτός προέκυψε από τις γεννήσεις που ήταν συνολικά 510.660 αυτήν την τετραετία από τις οποίες όμως αφαιρέθηκαν οι περίπου 10.700 θάνατοι και οι λίγο περισσότερο από 31.000 οι οποίοι μετανάστευσαν με τις οικογένειές τους σε χώρες του εξωτερικού λόγω της κρίσης.

  

   «Η πρώτη φορά συγκινεί»

Τις τάσεις και προθέσεις των δεκαεπτάχρονων ψηφοφόρων κατέγραψε δειγματοληπτική έρευνα που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του μαθήματος «Διδακτική της Πολιτικής Παιδείας» του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η έρευνα έγινε τον Απρίλιο 2019 σε 14 Λύκεια της Θεσσαλονίκης και συγκεντρώθηκαν 500 ερωτηματολόγια από μαθητές και μαθήτριες της Β' Λυκείου.

  

Ως «πρώτη φορά» η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος φαίνεται να συγκινεί τους μαθητές, καθώς ποσοστό 72,8% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προτίθεται να ψηφίσει, 10,4% ότι επιλέγει άκυρο/λευκό, 13,3% ότι θα απέχει και 3,5% δεν απαντά. Από το σύνολο των μαθητών και μαθητριών έχει αφαιρεθεί το ποσοστό 1% που δηλώνει ότι δεν έχει δικαίωμα ψήφου.

  

Ποσοστό 40% των μαθητών και μαθητριών δηλώνει ότι ενδιαφέρεται (πολύ και αρκετά) για την πολιτική, ποσοστό 46,5% λίγο και 12,5% καθόλου.

  

Από το σύνολο των μαθητών που δήλωσαν ότι θα ψηφίσουν ποσοστό 16% δεν αιτιολογεί την απόφαση του. Από τους υπόλοιπους (πολλαπλή επιλογή) ποσοστό 50% απαντά ότι «έχει ευθύνη», 43,2% δηλώνει πως εκτιμά την εμπειρία συμμετοχής, 26,5% αναφέρεται στην ιδιότητα του πολίτη, 28,8% αναφέρεται στη συλλογική ευθύνη και το 18,7% προβάλλει την «συμβολή στο μέλλον».

   

Ο δείκτης πολιτικής γνώσης δείχνει ότι ποσοστό 51,7% των μαθητών και μαθητριών είναι επαρκώς ενημερωμένο ενώ 13,3% δεν είναι.

  

Πώς βλέπουν, όμως, οι 17άηρες την Ευρώπη; Οι μαθητές και οι μαθήτριες απαντούν ότι εμπιστεύονται την ΕΕ σε ποσοστό 38%, εκτιμούν ότι δεν υπάρχει κοινή ευρωπαϊκή πολιτική σε ποσοστό 62%, πιστεύουν ότι το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο πρέπει να έχει μεγαλύτερη δύναμη σε ποσοστό 48% και ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες πρέπει να έχουν μεγαλύτερη ανάμειξη στις αποφάσεις σε ποσοστό 86%. Αισθάνονται, περαιτέρω, ότι δεν είναι πληροφορημένοι για τους θεσμούς και τις πολιτικές σε ποσοστό 55% και εκτιμούν ότι δεν μετρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση η γνώμη της Ελλάδας σε ποσοστό 43,5% και η προσωπική τους γνώμη σε ποσοστό 53,5%.

  

Ειδικά για τους 17άρηδες, δηλαδή για τους νέους που γεννήθηκαν το διάστημα 2001-2002, η εκτίμηση πως το δικαίωμα του εκλέγειν θα μπορούσαν να ασκήσουν δυνητικά 205.750 άτομα, από τα οποία τα 106.300 είναι αγόρια και τα 99.450 κορίτσια. Θα τρέξουν όλοι αυτοί στα εκλογικά τμήματα; Σε έρευνα που πραγματοποίησε προ μηνός η εταιρία ερευνών Prorata, είχε δηλώσει ότι θα συμμετάσχει στις εκλογές το 65-70% των ερωτηθέντων στην ηλικιακή ομάδα 17-24. Όπως, όμως, επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πολιτικός αναλυτής της εταιρίας Άγγελος Σεριάτος, η εμπειρία αυτή έχει δείξει πως το ποσοστό είναι πιο αυξημένο σε σχέση με την πραγματικότητα.

  

«Η έρευνα», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «έδειξε ότι οι 4 στους 5 που είχαν ψηφίσει "Όχι" στο δημοψήφισμα δηλώνουν τώρα ότι δεν θα πάνε να ψηφίσουν, όπως επίσης και οι 3 στους 5 εκείνων που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2015».

ταυτότητα των 17άρηδων πώς έχει διαμορφωθεί όμως; Οι διαπιστώσεις ως προς αυτή είναι δύο. Η πρώτη είναι πως οι νέες γυναίκες δηλώνουν πιο προοδευτικές από τους συνομηλίκους τους άνδρες με αξιοσημείωτη διαφορά αφού στην κλίμακα 1-10 οι γυναίκες τοποθετούνται κατά μέσο όρο στο 2,5 και οι άνδρες στο 5,5.

  

Η άλλη διαπίστωση είναι πως οι νέοι 17-25 είναι πιο συντηρητικοί από τους νέους 25-34. «Σε φόκους γκρουπ 17-24 διαπιστώσαμε έντονο το στοιχείο της θρησκείας και της εθνικής ταυτότητας κάτι που εξηγεί και τη μεγάλη αντίθεσή τους με τη συμφωνία των Πρεσπών» σημειώνει ο Άγγελος Σεριάτος. Πώς εξηγείται αυτή η διαφορά; «Οι 17άρηδες δεν βίωσαν τη δολοφονία Γρηγορόπουλου, το κίνημα των Αγανακτισμένων, την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ που είχε δημιουργήσει ένα κλίμα ελπίδας. Αυτό που βίωσαν κυρίαρχα είναι η περίοδος μετά το δημοψήφισμα, η συμφωνία με τους θεσμούς για το τρίτο μνημόνιο. Βίωσαν πιο έντονα τις συνέπειες τις κρίσης αντίθετα από τους 25-34 που έχουν και βιώματα χωρίς τη Χρυσή Αυγή ή το Μακεδονικό» απαντά ο κ. Σεριάτος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

  

Τα στοιχεία δείχνουν ακόμη πως οι νέοι ηλικίας 17-24 εμφανίζονται πιο συντηρητικοί ακόμη και σε θέματα όπως η χρήση της κάνναβης για θεραπευτικούς λόγους, το σύμφωνο συμβίωσης και η ταυτότητα αναγνώρισης φύλου. Στο μόνο το οποίο εμφανίζονται πιο προοδευτικοί από τους μεγαλύτερους είναι στην ερώτηση εάν τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια μπορούν να ζουν όπως αυτά επιθυμούν.

  

Πώς θα μεταφραζόταν όμως αυτός ο συντηρητισμός στις κάλπες; «Σε μεγάλο βαθμό ως αντισυστημισμός» απαντά ο πολιτικός αναλυτής της Prorata. «Όταν πάμε στην πρόθεση της ψήφου παρατηρούμε ότι η κατηγορία 17-35 είναι η μόνη κατηγορία όπου η διαφορά ανάμεσα στη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ είναι μειωμένη στο 3,5%, δηλαδή στα όρια του στατιστικού λάθους. Στην κατηγορία 17-25 είναι ακόμη μικρότερη, δεν ξεπερνά το 3%», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Σεριάτος.

  

Και προσθέτει: «Αν λάβουμε υπόψη μας και τα υψηλά ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ, θα λέγαμε ότι το κύριο χαρακτηριστικό της ψήφου αυτής της ηλικίας δεν είναι ο συντηρητισμός αλλά ο αντισυστημισμός. Οι νέοι ψηφίζουν αντισυστημικά. Και το αντιλαμβανόμαστε και από την καχυποψία και τον αρνητισμό που υπάρχει απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα. Η ΝΔ στα μάτια των περισσότερων νέων φαντάζει ένα κόμμα παλιό, που αντιπροσωπεύει το κατεστημένο, κλπ».

  

   «Μικρός αριθμός για να επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα»

Πόσο διαφοροποιείται, όμως, το εκλογικό σώμα από τις τελευταίες εκλογές; Δύναται η ψήφος των 17άρηδων να αλλάξει τον χάρτη των πολιτικών συσχετισμών. «Δεδομένου ότι είναι σχεδόν 100 χιλιάδες αντίστοιχα οι πολίτες ηλικίας 17, 18, 19, 20, 21 και 22, οι νέοι ψηφοφόροι είναι περίπου 600 χιλιάδες», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής Θεόδωρος Χατζηπαντελής, διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Πολιτικής Έρευνας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

  

«Το εκλογικό σώμα ανανεώνεται κατά περίπου 100 χιλιάδες ανά χρόνο. Πεθαίνουν 100 χιλιάδες και εντάσσονται 100 χιλιάδες. Έτσι έχουμε περίπου 6% ανανέωση στην 5ετία. Ο αριθμός αυτός είναι μικρός για να επηρεάσει το αποτέλεσμα. Ιδιαίτερα για τους 17άρηδες -αλλά και για όσους ψηφίσουν 1η φορά- δεν αναμένεται να ψηφίσουν πολύ διαφορετικά από τους υπόλοιπους», εξηγεί ο καθηγητής, εκτιμώντας πως ούτε στη δημοσκοπική αποτύπωση των προβλέψεων δημιουργεί δυσκολία η αλλαγή και ότι «ασφαλώς 100 χιλιάδες στα 8 εκατομμύρια δεν αλλάζουν το αποτέλεσμα». «Η πρόβλεψη του αποτελέσματος επηρεάζεται από τη συνολική αστάθεια της κοινής γνώμης και την αδυναμία σχηματισμού αντιπροσωπευτικού δείγματος και την άρνηση απάντησης. Αριθμητικά όχι. Το ποσοστό 6% δεν αλλάζει στατιστικά το αποτέλεσμα μιας έρευνας. Αν βέβαια αναζητηθούν άλλα χαρακτηριστικά η μεταβλητότητα στους νεότερους είναι μεγαλύτερη», διευκρινίζει ο κ. Χατζηπαντελής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

  

Σε ό,τι αφορά το προφίλ των υποψηφίων που φαίνεται να έχουν προβάδισμα στη νέα κατηγορία των ψηφοφόρων ο καθηγητής απαντά πως «είναι δύσκολο να εκτιμηθεί», αν και διευκρινίζει πως «το "πρόσωπο" σαν παράμετρος είναι τελευταίος παράγοντας σε σημασία και πρώτος είναι το "κόμμα", καθώς τα κόμματα δηλαδή η κοσμοαντίληψη και οι ιδεολογικές αρχές είναι το σημαντικότερο κριτήριο».

  

Ερωτηθείς για τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες που διαμορφώνουν την πολιτική σκέψη στην ηλικία των 17 σημειώνει: «Θα έχουμε την ευκαιρία μέσω των μετεκλογικών ερευνών που θα κάνουμε και θα γίνουν να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει. Γενικά από παλιές έρευνες γνωρίζουμε ότι οι νέοι (18-25 ετών) μη ενταγμένοι στην εργασία λειτουργούν λιγότερο διαμεσολαβητικά. Δηλαδή αποφασίζουν περισσότερο με βάση το συλλογικό όφελος».

  

«Γνωρίζουμε γενικά ότι ο καθένας διαμορφώνει τη θέση του με βάση τον εγγύτερο κοινωνικό χώρο, γνωρίζουμε ότι οι αξίες είναι πολιτισμικά βαθύτερες από την εποχή και μεταφέρονται από τον κοινωνικό περίγυρο. Άλλωστε ο καθένας ενδιαφέρεται για τα θέματα που τον απασχολούν περισσότερο από τα άλλα που δεν τον απασχολούν. Αυτό είναι μάλλον προφανές», προσθέτει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Χατζηπαντελής.

  

Αναφορικά με το παράδειγμα άλλων χωρών και τον παράγοντα της αποχής ο κ. Χατζηπαντελής παρατηρεί: «Στην Αυστρία ψηφίζουν στα 16 και στην Ελλάδα στα 17. Στην Ελλάδα η συμμετοχή είναι κοντά στο 60% --υπάρχει πάντα το πρόβλημα του εκλογικού σώματος που στην Ελλάδα είναι 10 εκατομμύρια, με 8 εκατομμύρια κατοίκους ηλικίας ψήφου. Πάνω κάτω εκεί θα κινηθεί και η συμμετοχή ανά ηλικία. Θυμίζω ότι είναι υποχρεωτικό να ψηφίζουμε στην Ελλάδα άσχετα αν πρακτικά δεν ελέγχεται».

  

Σχετικά με τον βαθμό ενημέρωσης των μαθητών ψηφοφόρων για την άσκηση του δικαιώματός τους σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Ευτυχώς που ακόμη υπάρχει το μάθημα "Σύγχρονος Κόσμος, Πολίτης και Δημοκρατία" και έτσι ενημερώνονται στο Σχολείο που αποτελεί ουσιαστική πηγή ενημέρωσης».

  

   «Με δικά τους λόγια»

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνάντησε μαθητές και μαθήτριες, που στις 26 Μαΐου θα ψηφίσουν πρώτη φορά και ρώτησε για τις πολιτικές επιρροές τους, την ποιότητα της ενημέρωσης που είχαν για την άσκηση του δικαιώματός τους, τη γνώμη τους για την αποχή, καθώς και τα πιθανά κίνητρα που θα τους ωθούσαν να ασχοληθούν με τα κοινά. Ακολουθούν οι απαντήσεις τους:

  

«Είναι πολύ θετικό που οι 17άρηδες έχουν πλέον το δικαίωμα να ψηφίζουν διότι θεωρώ ότι αντιλαμβάνονται τι γίνεται στην κοινωνία, έχουν αναπτύξει προβληματισμούς και μπορούν να καταλάβουν τι γίνεται προς όφελός τους και τι όχι», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Πέννυ Μπ., μαθήτρια Β' Λυκείου. Όπως εξηγεί, πλέον, εκείνη και οι συνομήλικοί της μπαίνουν στη διαδικασία να διαβάσουν, να ενημερωθούν και να ασχοληθούν περισσότερο σχετικά με όσα συμβαίνουν στον κόσμο και την κοινωνία. «Θέλοντας και μη πολιτικοποιούμαστε και αυτό είναι αρκετά καλό γιατί μπορούμε να αξιολογήσουμε και να κρίνουμε καλύτερα τις ό,ποιες αλλαγές γίνονται πχ στην Παιδεία. Μπορούμε πλέον να παρατηρήσουμε εντονότερα τις ό,ποιες επιπτώσεις έχει φέρει η οικονομική κρίση στην οικογένειά μας, στους γονείς μας, στις ζωές μας», τονίζει.

Η Μάνια Κ. είναι μαθήτρια δευτέρας Λυκείου και είναι αρκετά μπερδεμένη, καθώς, όπως λέει η ίδια, «από την μία είναι θετικό το γεγονός ότι μπορώ να ψηφίσω φέτος γιατί με "αναγκάζει" ουσιαστικά να ασχοληθώ με τα κοινά, να μην είμαι τελείως απαθής και να μην έχω ιδέα για το τι συμβαίνει σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Από την άλλη όμως δεν ξέρω κατά πόσο είμαι αρκετά ώριμη, όπως και όλα τα παιδιά στην ηλικία μου να πάρουμε μέρος σε κάτι τόσο σημαντικό». Κάτι ωστόσο που παρατήρησε η Μάνια μετά την ανακοίνωση της συμμετοχής τους στις εκλογικές διαδικασίες είναι ότι «δημιουργήθηκε ένα κλίμα μέσα στην τάξη με έντονο το στοιχείο της προπαγάνδας».

  

«Τα παιδιά σε αυτήν την ηλικία επηρεαζόμαστε αρκετά από τα πιστεύω των γονιών μας. Τις αξίες μας τις διαμορφώνουμε από το σπίτι μας, καθώς σε αυτή την ηλικία δεν είμαστε ούτε 100% συνειδητοποιημένοι ούτε έχουμε ζήσει αρκετά , οπότε θεωρώ ότι η οικογένειά μας συμβάλλει σημαντικά στην τελική μας απόφαση την ημέρα των εκλογών», υποστηρίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Μάνια.

  

Όσον αφορά για το αν οι συνομήλικοί της θα συμμετέχουν, η ίδια εξηγεί: «Θεωρώ ότι θα συμμετέχουν αλλά όχι 100% υπεύθυνα. Από τη μία υπάρχει η περιέργεια της πρώτης φοράς, από την άλλη η αίσθηση ότι μεγαλώνουμε και μας δίνεται η δυνατότητα να πάρουμε μέρος σε κάτι τέτοιο Φυσικά υπάρχουν και κάποιοι που το κάνουν επειδή πράγματι επιθυμούν να πάρουν μέρος και έχουν μία ενασχόληση ήδη με τα πολιτικά αλλά θεωρώ ότι αποτελούν μειοψηφία».

  

Ο Αλέξανδρος Τσ. είναι μαθητής Γ' Λυκείου από τη Μεταμόρφωση και συμμετείχε ενεργά στις μαθητικές κινητοποιήσεις του τελευταίου διαστήματος. Αποτιμά θετικά το γεγονός της παροχής ψήφου στα παιδιά ηλικίας 17 ετών ωστόσο διατηρεί τις δικές του επιφυλάξεις. «Είναι ευκαιρία να αποτυπωθεί και με αυτόν τον τρόπο η ανατρεπτική διάθεση των μαθητών απέναντι στην βάρβαρη αντιλαϊκή πολιτική του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος, η οποία αντιδραστικοποιεί την Παιδεία, πετσοκόβει την γνώση στα μέτρα της αγοράς και χειροτερεύει τις συνθήκες ζωής των μαθητών. Και για μένα και για πολλούς συμμαθητές μου είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Καλώς ή κακώς, πάντα στις προεκλογικές περιόδους, σημειώνεται μια άνοδος του πολιτικού ενδιαφέροντος. Παρόλα αυτά δεν θεωρώ πως οι συμμαθητές μου δεν μπορούν να έχουν επίγνωση της κατάστασης και θα ασχοληθούν μόνο τώρα, με τα πολιτικά και με τις ζωές τους. Όλη τη φετινή χρονιά οι συμμαθητές μου είναι στους δρόμους απέναντι στο Νέο Λύκειο και σε κάθε νόμο που υποτιμά τις ζωές τους» υποστηρίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

  

Ένα ακόμη ζήτημα για τον Αλέξανδρο είναι «οι μαθητές να δώσουν σε αυτές τις εκλογές το δικό τους αντιφασιστικό στίγμα». «Πρέπει να έχουμε τα αντανακλαστικά να ρίξουμε άκυρο στους φασίστες της Χρυσής Αυγής, που τη φετινή χρονιά, προσπάθησαν να παρέμβουν στο μαθητικό κίνημα με πρόφαση το Μακεδονικό, αλλά βρήκαν κλειστή την πόρτα από τους ίδιους τους μαθητές, που έστειλαν το μήνυμα ότι στα σχολεία μας δεν χωράει ο φασισμός και πως με τους άλλους λαούς δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτα. Είναι αναγκαίο, οι μαθητές να στραφούν προς μια μαχητική κατεύθυνση που θα εκφράζει τα συμφέροντα και τις ανάγκες της πλειοψηφίας των μαθητών που αντικειμενικά πλήττονται από την πολιτική της κυβέρνησης και της ΕΕ», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

  

Η Ιωάννα Κ. είναι μαθήτρια της Γ' Λυκείου και θα ψηφίσει και εκείνη για πρώτη φορά σε αυτές τις εκλογές. «Θεωρώ σωστό να ψηφίζουν οι νέοι από την ηλικία των 17 ετών, διότι ήδη έχουν προβληματιστεί από το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας και από το γεγονός ότι αυτό αλλάζει συνεχώς. Επιπλέον, η ανεργία και κατά συνέπεια η φτώχεια μαστίζει τις περισσότερες ελληνικές οικογένειες, μια κατάσταση που δημιουργεί στα ίδια τα παιδιά την ανάγκη να συμμετέχουν με την ψήφο τους στα πολιτικά δρώμενα της χώρας τους. Σημαντική είναι επίσης και η ανασφάλεια που νιώθουν για το μέλλον τους (σπουδές- επαγγελματική αποκατάσταση), με αποτέλεσμα η δυνατότητα συμμετοχής τους στις εκλογές να αποβεί καθοριστική γι αυτούς», αναφέρει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

  

Η 18χρονη μαθήτρια νιώθει μεγαλύτερο άγχος και υπευθυνότητα για τη συμμετοχή της σε αυτές τις εκλογές. «κάθε νέος στην ηλικία μου χρειάζεται μια περαιτέρω και πιο ουσιαστική ενημέρωση για το πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας μας, όσον αφορά το παρελθόν αλλά και το παρόν, με απώτερο σκοπό ένα καλύτερο μέλλον. Μόνο έτσι θα αποφευχθούν λάθη που έχουν γίνει και δυστυχώς επαναλαμβάνονται», υποστηρίζει.

  

Σχετικά με το αν θεωρεί ότι οι συνομήλικοί της θα συμμετέχουν ή θα απέχουν από τις εκλογές επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Οι περισσότεροι από τους συμμαθητές μου αδιαφορούν και θεωρούν ότι δεν αξίζει την εμπιστοσύνη τους κανένα πολιτικό κόμμα. Υπάρχουν όμως φυσικά και άλλοι, λιγοστοί θα έλεγα, που ενδιαφέρονται και επιθυμούν να συμμετέχουν στις εκλογές, ώστε να αποφασίσουν οι ίδιοι για το μέλλον τους».

  

«Οι παράγοντες που μπορούν να διαμορφώσουν συνολικά την πολιτική σκέψη στα 17 είναι το σχολείο, η παρέα των συνομιλήκων και τα ΜΜΕ, ιδίως το διαδίκτυο. Δυστυχώς η ενημέρωση που είχαμε ως νέοι ψηφοφόροι ήταν ανεπαρκής», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Λ.Π μαθητής λυκείου της Θεσσαλονίκης.

  

«Καθοριστικός παράγοντας για την ψήφο μου είναι η ατζέντα του κάθε υποψηφίου, ιδιαίτερα για τα θέματα που απασχολούν περισσότερο τη γενιά μου. Η αποχή δεν είναι πολιτική επιλογή, η λέξη από μόνη της σημαίνει τη μη συμμετοχή σε κάποια δραστηριότητα. Πιστεύω ότι σημαντικότερος παράγοντας που θα με οδηγούσε να ασχοληθώ με τα κοινά θα ήταν να γνωρίζω ότι η συμμετοχή μου θα είχε κάποιο αποτέλεσμα, ότι θα ακουγόταν η φωνή μου, ότι θα οδηγούσε κάπου η δράση μου». τονίζει.

  

«Την πολιτική σκέψη διαμορφώνουν εκτός από το οικογενειακό περιβάλλον, το σχολείο, παρέες συνομηλίκων, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ΜΜΕ. Αν και αριθμητικά η ψήφος όλων των 17χρονων δεν φαίνεται να είναι καθοριστική για το αποτέλεσμα πιστεύω πως είναι ικανή να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό», υποστηρίζει η μαθήτρια λυκείου Κ.Κ και προσθέτει: «Η ατζέντα του καθενός υποψηφίου, καθώς και τα προγράμματα των κομμάτων, θα είναι καθοριστικός παράγοντας για να επιλέξω πού θα κατευθύνω την ψήφο μου. Η αποχή πιστεύω πως είναι λάθος επιλογή, αλλά εκτιμώ πως πρόκειται για μία πολιτική επιλογή. Θα με ωθούσε να ασχοληθώ με τα κοινά η ανάγκη συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε θέματα που μας απασχολούν άμεσα ή έμμεσα».

  

Τέλος ο Α.Ρ λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης επηρεάζεται πρωτίστως από το οικογενειακό περιβάλλον και στη συνέχεια από τα ΜΜΕ και κυρίως τις τηλεοπτικές πολιτικές συζητήσεις, όπου σημαντικό ρόλο παίζει και η κομματική αναφορά του καναλιού. Άλλος παράγοντας είναι η εκπαίδευση στο σχολείο, μέσα και από τα μαθήματα κοινωνικής και πολιτικής αγωγής. Θεωρώ ότι η ενημέρωση που λάβαμε από το σχολείο ήταν ικανοποιητική, ώστε να διαμορφώσουμε σε αυτή την ηλικία πολιτική αντίληψη. Όταν ένας νέος έχει διαμορφώσει σε ικανοποιητικό βαθμό τη δική του ανεπηρέαστη πολιτική αντίληψη τότε η ψήφος του μπορεί να συμβάλει στην αλλαγή του πολιτικού σκηνικού. Καθοριστικό παράγοντα για την ψήφο μου αποτελεί η ηλικία των υποψηφίων, διότι είναι πιθανότερο να έχουν πρωτοποριακές και ριζοσπαστικές ιδέες και οι προτάσεις τους να βρίσκονται πιο κοντά στα προβλήματά μας. Η αποχή θεωρείται πολιτική επιλογή του κάθε ψηφοφόρου, αλλά μπορεί να ερμηνευτεί και ως απάθεια για τα κοινά. Αν ένας νέος αποφάσιζε να ασχοληθεί σήμερα με τα κοινά το βασικό κίνητρο θα ήταν τα προβλήματα της κοινωνίας».

  

Θα δικαιωθούν οι εκτιμήσεις και οι προβλέψεις των ειδικών; Το αποτέλεσμα όπως πάντα θα φανεί στην κάλπη.

  

Την έρευνα του ΑΠΕ-ΜΠΕ πραγματοποίησαν οι δημοσιογράφοι: Σμαρώ Αβραμίδου, Περικλής Δημητρολόπουλος και Ιωάννα Καρδάρα 

πηγή

Μαθήματα ενσυναίσθησης από ένα νεαρό Παλαιστίνιο

Γράφει ο Tariq Jordan*

Ως ηθοποιός και αφηγητής, θεωρούσα πάντα τον εαυτό μου συμπονετικό και αυτό ήταν κάτι που μου έδινε υπερηφάνεια. Όμως εδώ και λίγα χρόνια συνειδητοποίησα ότι η συμπόνια μου στην πραγματικότητα, ήταν λίγο ελλιπής. Δεν περιελάμβανε όλο το νόημα της λέξης. Η συμπόνια μου, μου επέτρεπε απλώς να παρακολουθώ ως θεατής τη σκηνή όπου εξελίσσονταν οι ανθρώπινοι αγώνες. Ήταν λίγα τα όσα έκανα για τους άλλους. Αυτό που μου έλειπε, ήταν να ενεργοποιήσω ξανά κάτι που είχα ξεχάσει: την ενσυναίσθηση.

Το 2014 ταξίδευα στη Δυτική Όχθη με ένα λεωφορείο στο οποίο ήταν και άλλοι τριάντα νέοι παλαιστίνιοι. Το ταξίδι ήταν γεμάτο μουσική, νταρμπούκες και dabkes (σ.τ.σ. λαϊκός χορός της Μέσης Ανατολής) και με έκανε να αισθάνομαι τελείως απορροφημένος σε αυτό. Ήταν αδύνατο να μην αισθάνεσαι έτσι. Αυτό είναι η ενσυναίσθηση.

Να αισθάνεσαι μαζί με τους άλλους και όχι στη θέση τους. Όμως στην πορεία αυτού του ταξιδιού, η ενσυναίσθηση μετατράπηκε σε σύγχυση. Το λεωφορείο μας έπρεπε να περάσει από ένα οδόφραγμα που φυλάσσονταν από ισραηλινούς στρατιώτες. Πυροβόλησαν με τουφέκι προς τον οδηγό μας, ο οποίος αναγκάστηκε να σταματήσει το λεωφορείο, το οποίο ακινητοποιήθηκε σε απόσταση τριών μέτρων από τα νεότερα μέλη της ομάδας. Καθώς παραμείναμε  στη θέση μας νιώθοντας ανακατεμένοι, εγώ καθόμουν δίπλα σε ένα αγόρι δεκατριών ετών.

Ένας από τους στρατιώτες των δυνάμεων του Ισραηλινού Στρατού εισήλθε στο λεωφορείο και φωνάζοντας μας ζήτησε ταυτότητες, έγγραφα και άδειες. Όπως καθόμασταν αμίλητοι μπροστά στη θέα της κάννης του όπλου του, ο δεκατριάχρονος νεαρός που καθόταν δίπλα μου γύρισε προς το μέρος μου και με ρώτησε αν είμαι εντάξει. Εγώ απλώς κούνησα το κεφάλι μου. Μου χαμογέλασε και είπε: «Μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά». Ξαφνικά ένιωσα μεγάλη ντροπή. Ντρεπόμουν γιατί ένας τριαντάχρονος άνδρας ενθαρρύνθηκε από ένα δεκατριάχρονο παιδί.

Ο στρατιώτης άρχισε να μετακινείται μέσα στο λεωφορείο. Εκείνη τη στιγμή χρειαζόμουν να νιώσω καλά με τον εαυτό μου. Και τι έκανα λοιπόν; Αναγνώρισα τη συμπόνια μου. Την αισθανόμουν για εκείνο το παιδί που καθόταν δίπλα μου. Υπενθύμισα στον εαυτό μου ότι κανένα παιδί δεν επιτρέπεται να σημαδεύεται από την κάννη ενός όπλου. Θύμισα στον εαυτό μου ότι όλο αυτό ήταν λάθος. Και τελικά θυμήθηκα ότι η συμπόνια μου δεν έκανε τίποτα για εκείνον το δεκατριάχρονο σύντροφό μου.

Το αγόρι εκείνο με κοίταξε ξανά και συνειδητοποίησε ότι ήμουν νευρικός. «Χαμογέλα, θα σε βοηθήσει», μου είπε πριν μου ζητήσει το διαβατήριο μου. Δε δίστασα ούτε στιγμή να δώσω το διαβατήριο μου σε ένα παιδί δεκατριών ετών. Έβαλε το διαβατήριο στην αγκαλιά μου έτσι ώστε να είναι πολύ ορατό και είπε κάτι που με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι η συμπόνια μου ήταν μάταιη. «Αυτό είναι κρυπτονίτης, να το θυμάστε». Ο στρατιώτης έφτασε μέχρι τη θέση μου και σημάδεψε με το όπλο του το πρόσωπο του νεαρού μου φίλου, τη στιγμή που το αγόρι επιδείκνυε μία στωικότητα που δεν πίστευα ότι υπήρχε στα παιδιά. Ο στρατιώτης έδωσε ένα χτύπημα στο διαβατήριό μου και συνέχισε. Κρυπτονίτης.

Θυμάμαι συχνά εκείνο το παιδί κάθε φορά που ακούω ειδήσεις για διαμάχες στη συγκεκριμένη περιοχή. Και το μόνο που μπορώ να σκεφτώ είναι: ελπίζω να συνεχίζει να χαμογελά. Τον ευχαριστώ που με βοήθησε να επανενεργοποιήσω τη δική μου ενσυναίσθηση, αλλά και να καταλάβω τί σήμαινε αυτό. Ενσυναίσθηση σημαίνει αδυναμία να κλείσεις τις ειδήσεις, ή να αφήσεις την εφημερίδα όταν τα βάσανα των άλλων είναι τόσο μεγάλα.

Η ενσυναίσθηση δεν βρίσκει θέση στις πολιτικές αίθουσες για να ακουστεί η φωνή της, αλλά κυρίως για να πάρει μέτρα. Ενσυναίσθηση σημαίνει να μην κλείνεις τα μάτια μπροστά στην καταστροφή της αθωότητας της νεολαίας μας, είτε πρόκειται για ένα παιδί που ζει στη Λωρίδα της Γάζας βιώνοντας νυχτερινές αεροπορικές επιθέσεις, είτε για ένα ισραηλινό παιδί που ζει στην περιοχή όπου πέφτουν οι πύραυλοι της Χαμάς. Η ενσυναίσθηση υποχρεώνει τους ηγέτες να μην καταδικάζουν με επιφανειακή συμπόνια, αλλά να αναλάβουν δράση και να σώσουν τα παιδιά μας.

Αυτό το 13χρονο παιδί επέλεξε να νιώσει μαζί μου, αντί να νιώσει για εμένα. Και ήταν ταπεινωτικό για μένα να νιώσω ότι ως ενήλικας δεν είχα αυτή τη δυνατότητα. Όμως ίσως πρέπει να νιώσουμε ταπεινωμένοι μερικές φορές. Γιατί αν ένα παιδί κατέχει αυτή την ποιότητα, τότε χρειάζεται να επανεκπαιδευτούμε ως ενήλικοι. Τα παιδιά επιδεικνύουν ενσυναίσθηση συμμετέχοντας στους αγώνες των άλλων και βοηθώντας τους να βρουν από κοινού μία διέξοδο. Τα παιδιά συνειδητοποιούν ότι η ενσυναίσθηση μας οδηγεί στη θετική δράση. Η συμπόνια, όχι.

*Συγγραφέας και ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, αραβικής μουσουλμανικής και ευρωπαϊκής εβραϊκής καταγωγής, είναι συγγραφέας του έργου Ali and Dahlia που παρουσιάζονταν στο Pleasence Theatre του Λονδίνου μέχρι τις 14 Απριλίου, μία παλαιστινο-ισραηλινή ιστορία αγάπης, θυσίας και λύτρωσης που διερευνά την απώλεια της αθωότητας, τη λαχτάρα για τη χαμένη πατρίδα και τις πολιτικές δυνάμεις που διαμορφώνουν τη ζωή μας.

Μετάφραση από τα ισπανικά για την ελληνική Pressenza: Θοδωρής Διαμαντόπουλος.

Ψηφίζεις ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ – Στηρίζεις ΝΑΖΙ

Τα «δεν ήξερα» έχουν τελειώσει εδώ και καιρό. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία.

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ σημαίνει ΝΑΖΙ.

Χρυσή Αυγή σημαίνει Χίτλερ, Γκέμπελς και σβάστικες.

Χρυσή Αυγή σημαίνει Άουσβιτς και Νταχάου.

Χρυσή Αυγή σημαίνει σφαγές στο Δίστομο και στα Καλάβρυτα.

Χρυσή Αυγή σημαίνει ταγματασφαλίτες, ταγματαλήτες και γερμανοτσολιάδες.

Χρυσή Αυγή σημαίνει δολοφόνοι του Παύλου Φύσσα και του Σαχζάτ Λουκμάν.

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ σημαίνει ΝΑΖΙΣΜΟΣ.

Ο ΝΑΖΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΨΗΦΙΖΕΤΑΙ, ΤΣΑΚΙΖΕΤΑΙ.

πηγή