Ο αριθμός 600.000

Κέζα Λώρη

Οι υπουργοί του Αντώνη Σαμαρά έχουν υιοθετήσει στρατηγικές υπουργών του Γιώργου Παπανδρέου: περιγράφουν μια στρέβλωση και δεσμεύονται για μεταρρύθμιση που δεν θα επιτρέπει μελλοντικές στρεβλώσεις. Το νοικοκύρεμα του δημοσίου τομέα συνδέεται σταθερά με τη σωστή τοποθέτηση εκπαιδευτικών στην περιφέρεια. Μέσα από την περιγραφή περιστατικών η πολιτική ηγεσία, η εκάστοτε, υπόσχεται ότι θα πραγματοποιήσει αλλαγές.

 

Τις τελευταίες ημέρες μια από τις περιγραφές που κερδίζει τις εντυπώσεις αφορά το γυμνάσιο του Αγίου Ευστρατίου. Μαθαίνουμε λοιπόν ότι σε αυτό φοιτούν οκτώ μαθητές και έχουν διοριστεί 29 καθηγητές. Οι 17 από τους διορισθέντες είναι γυμναστές. Αν δούμε βεβαίως τι γίνεται με τις αποσπάσεις, καταλαβαίνουμε ότι δεν περισσεύει κανείς. Στην πραγματικότητα διδάσκουν εκεί 11 καθηγητές. Οπως και να το κάνουμε η μνεία αριθμών προκαλεί εντυπώσεις. Με τέτοιες αφηγήσεις οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα έχουν μια ακόμη αφορμή να καταφερθούν εναντίον των δημοσίων υπαλλήλων. Η κυβέρνηση βρίσκει συμμάχους.

 

Είναι χρήσιμο να συγκρίνουμε όσα κατά καιρούς προβάλλονται ως κακοδαιμονίες του ελληνικού κράτους. Το παράδειγμα του Αγίου Ευστρατίου είχε αναδειχτεί και το 2009, σε πολιτική και οικονομική συγκυρία διαφορετική από τη σημερινή. Τότε λοιπόν τα δημοσιεύματα αναφέρονταν σε 50 διορισμένους καθηγητές εκ των οποίων οι 40 ήταν αποσπασμένοι. Τότε και τώρα υποβαθμίζεται το ουσιώδες: υπάρχουν διατάξεις που επιτρέπουν τις στρεβλώσεις και υπάρχουν ισχυρά πρόσωπα στους μηχανισμούς του δημοσίου που καθοδηγούν τις ακρότητες. Οι αποσπάσεις είναι κομμάτι του πολιτικού παιχνιδιού. Τις ευνοούν όσοι βρίσκονται «στα πράγματα», τις κατακρίνουν όσοι βρίσκονται στην αντιπολίτευση. Οι ρόλοι εναλλάσσονται.

 

Οσα ισχύουν στο παράδειγμα του Αγίου Ευστρατίου καταγράφονται στο σύνολο του δημοσίου τομέα. Θεωρήθηκε μέγα έργο η καταμέτρηση των δημοσίων υπαλλήλων και σπαταλήθηκε χρόνος για την κομψή περιγραφή των απολύσεών τους. Από την εφεδρεία ως την κινητικότητα όλοι αναφέρονται σε αριθμούς και όχι σε ανάγκες. Δεν έχει όμως κανένα νόημα να μαθαίνουμε πόσοι μένουν και πόσοι φεύγουν αν δεν υπάρχει ένα οργανόγραμμα όπου θα αποτυπώνονται οι ανάγκες του δημοσίου και τα καθήκοντα κάθε εργαζόμενου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που χρεώθηκε τη διοικητική μεταρρύθμιση, διαβεβαιώνει ότι ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων θα περιοριστεί στις 600.000 αλλά αυτό από μόνο του δεν λέει τίποτε. Δεν ξέρουμε αν το κράτος μπορεί να λειτουργήσει με λιγότερους ή περισσότερους.

 

Ο συσχετισμός των αναγκών του κράτους με το πλήθος των υπαλλήλων γίνεται πολύ πιο εύκολα στον τομέα της εκπαίδευσης από ότι αλλού. Ακόμη κι ένας μαθητής γυμνασίου μπορεί να υπολογίσει ότι σε όλα τα σχολεία χρειάζονται όλες οι ειδικότητες καθηγητών: στον απομακρυσμένο Αγιο Ευστράτιο ο φιλόλογος δεν μπορεί να διδάξει μαθηματικά. Τι γίνεται όμως όταν μιλάμε για κάτι αφηρημένο και ασαφές, όπως τα καθήκοντα σε άλλα υπουργεία; Κανείς δεν είναι σε θέση να περιγράψει πόσο αποδίδει στο ωράριό της η πλειονότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Κανείς δεν μπορεί να ορίσει την «αποτελεσματικότητα» του ατόμου αν δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι στόχοι διοίκησης. Τέτοιοι στόχοι όμως εκλείπουν.

http://www.tovima.gr