Μήπως δεν τα λέγαμε στα σοβαρά;

γράφει ο Κώστας Γιαννακίδης

Στις βραδινές αφισοκολλήσεις των '80ς μόνο οι κολόνες της ΔΕΗ δεν έπαιζαν ξύλο. Όλοι οι άλλοι, δεν μπορεί, κάποια στιγμή θα έτρωγαν μία γροθιά στο πρόσωπο ή έναν κουβά με κόλλα στο κεφάλι. Και το ξημέρωμα, τύλιγαν τις πολιτικές τους απόψεις σαν ψάρια, σε πρωτοσέλιδα για κλέφτες, συνεργάτες των Ναζί, μίζες, σκάνδαλα, γκόμενες. Σε γαλάζια και πράσινα καφενεία. Με τεράστια καραβάνια από λεωφορεία να διατρέχουν τη χώρα, μεταφέροντας πλαστικές σημαίες μέσα σε κομματικά χέρια. Ναι, τότε υπήρχε  original, βαλκανική πόλωση. Τώρα, απλώς, παίζουν τις κουμπάρες. Όποιος έχει ζήσει εκλογές στα '80ς, βλέπει σήμερα τα κομματικά περίπτερα το ένα δίπλα στο άλλο και ψάχνει, ενστικτωδώς, γωνιά για να κρυφτεί, κράνος για να φορέσει. Δεν χρειάζεται. Η πρόοδος στον πολιτικό μας πολιτισμό είναι τεράστια. Υποτίθεται ότι τα σκάσαμε χοντρά στο τρίτο μνημόνιο για να αγοράσουμε την ίδια αλήθεια και να τελειώσουμε με τα διχαστικά. Είχαμε, λέει, κοπεί στα δύο. Κουταμάρες. Αν έσκαγε η ίδια κρίση στη δεκαετία του '80, τώρα θα είχε γίνει της Κορέας. Απλώς δεν θα είχαμε χωριστεί σε δύο χώρες, αλλά σε πολλές περισσότερες.

Πώς άρχισε να αλλάζει όλο αυτό; Ε, έγιναν πολλά. Σχηματίστηκαν οι κυβερνήσεις Τζαννετάκη και Ζολώτα που υποχρέωσαν τους πολιτικούς να μιλήσουν για άρση των διαχωριστικών γραμμών. Μετά άρχισαν να αλλάζουν και τα πρόσωπα. Μπορούσε, ας πούμε, να βγαίνει ο Σημίτης και να ζητά από τον λαό να μην ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά; Δεν του πήγαινε. Και ο Καραμανλής θα βαριόταν να απαντήσει. Είπαμε, γίναμε και Ευρωπαίοι. Έτσι σβήνουν τα πάθη.

Θα μου πείτε ότι όλα αυτά είναι τα σημάδια της προόδου. Καμία αντίρρηση. Ζούμε στην εποχή των social media και στους καιρούς όπου σοφία είναι η επίγνωση της ματαιότητας.  Έχω, όμως, την αίσθηση, ότι η στάση των πολιτών προηγείται του πολιτικού λόγου. Ακόμα και η αδιαφορία ή η κόπωση, συνιστούν στοιχεία πολιτικής συμπεριφοράς που δεν βρίσκει αντιστοίχιση στο περιεχόμενο του πολιτικού διαλόγου. Σε μεγάλο βαθμό οι πολιτικοί συνεχίζουν να υιοθετούν κώδικες του παρελθόντος. Ειδικά ο Τσίπρας, γίνεται τόσο '80ς που απορείς γιατί δεν παίζουν Culture Club στις συγκεντρώσεις. Βέβαια, δεν πας να κερδίσεις εκλογές χωρίς διλήμματα, πόλωση και με καλούς τρόπους. Άλλωστε και οι πολίτες, αυτοί οι cool και ψύχραιμοι πολίτες, είναι πάντα πρόθυμοι να μετάσχουν στη χυδαία πελατειακή σχέση της συναλλαγής. Ωστόσο, αυτά δεν αναιρούν την πρόοδο που έχουμε κάνει, στις πλατείες, στις συγκεντρώσεις και στον τρόπο με τον οποίο συζητάμε. Και όταν βλέπω τα κομματικά περίπτερα, το ένα δίπλα στο άλλο, σκέφτομαι ότι εκείνα με τους δωσίλογους και τους γερμανοτσολιάδες, μάλλον δεν τα λέγαμε στα σοβαρά.